artykuły

przewodnik-po-polscePRZEWODNIK PO POLSCE
ReklamaBilbord - bookingcamper
Stary Sącz - niezwykle klimatyczne miasto
  fot. Wikipedia Stary Sącz - niezwykle klimatyczne miasto

Stary Sącz - niezwykle klimatyczne miasto

Stary Sącz, wyjątkowe miasto w Kotlinie Sądeckiej położone na szlaku bursztynowym, to jedno z najstarszych miast w Polsce. Perełka Sądecczyzny i rezerwat urbanistyczny. 

W Starym Sączu zachowany został średniowieczny układ miasta lokowanego na prawie magdeburskim. To niezwykle urokliwe miejsce, zachwycające pozostałościami klimatu galicyjskiego miasteczka. Zabudowa Starego Sącza jest unikatowa. Rynek usytuowany jest na planie kwadratu i wyłożony naturalnymi otoczakami.

Wśród budynków wyróżnia się przede wszystkich Dom na Dołkach – siedziba Muzeum Regionalnego. Niezwykle ciekawym budynkiem jest oficyna Raczków, do której warto zajrzeć do wnętrza zdobionego malowidłami ściennymi autorstwa Józefa Raczka. Spacerując po rynku warto zwrócić także uwagę na siedzibę Centrum Kultury im. Ady Sari, gdzie wcześniej mieścił się żydowski szynk i  oberża słynąca z „fortunki” – gry przypominającej ruletkę. Kamienice przy rynku w Starym Sączu pamiętają też historie wybitnych postaci. W jednej z nich mieści się dom księdza Leopolda Kmietowicza, który by jednym z przywódców powstania chochołowskiego. W innej z kolei urodził się ksiądz Józef Tischner, a kolejna przypomina o rodzinie Szncerów, z której wywodziła się słynna śpiewaczka operowa Ada Sari.

Klasztor Sióstr Klarysek

Przez wielu za najbardziej atrakcyjny zabytek Starego Sącza jest uznawany Klasztor Sióstr Klarysek, którego mury ufundowane zostały przez księżną, żonę Bolesława Wstydliwego, św. Kingę. Kompleks klasztorny jest otoczony murami, do jego wnętrza prowadzi brama z wieżą zegarową. Po wejściu na dziedziniec przed zwiedzającymi ukazują się muzeum klasztorne (dawny dom kapelana), ołtarz polowy, zdobiona furta klasztorna oraz imponujący kościół gotycki pod wezwaniem  świętej Trójcy.

ReklamaSródtekstowy YT PC
Wnętrze tej świątyni skrywa piękny barkowy wystrój. Prezbiterium składa się z trzech ołtarzy, których rzeźbiarska oprawa została wykonana przez Baltazara Fontanę, włoskiego rzeźbiarza i architekta. Na szczególną uwagę zasługuje barokowa ambona przedstawiająca tzw. drzewo Jessego, czyli drzewo genealogiczne rodu Jezusa. Warto zatrzymać się na chwilę przy kaplicy św. Kingi, gdzie znajduje się drewniana figura księżnej z XV wieku oraz srebrna trumna z relikwiami. Ściany zdobi polichromia Feliksa Derysarza przedstawiająca sceny z życia św. Kingi.

Drugim zabytkiem sakralnym, do którego warto zajrzeć choć na chwilę to kościół św. Elżbiety Węgierskiej pochodzący z XIV wieku, po pożarze został gruntownie odrestaurowany na początku XIX wieku.

Ślady węgierskie i żydowskie

Stary Sącz jest miastem wielokulturowym, o czym przypomina choćby pochodzenie św. Kingi, która była królewną węgierską. Przy klasztorze, w zacisznej uliczce naprzeciwko baszty znajduje się źródełko, z którego, według wierzeń, wypływa lecznicza woda. Według legendy święta Kinga wbiła w tym miejscu laskę, która dzień później zamieniła się w dorodną lipę. Święta kazała w tym miejscu wybudować studnię, a starosądeczanie i mieszkańcy okolic do dziś czerpią wodę w tym miejscu. Przy źródełku znajduje się jedna z wielu kapliczek upamiętniających świętą Kingę, które znajdują się w różnych miejscach w mieście.

Nieopodal klasztoru znajduje się również bardzo ciekawy obiekt –

ReklamaŚródtekstowy 2 BookingCamper
drewniana brama Seklerska, która jest śladem Seklerów, grupy etnicznej uznawanej za odmianę Węgrów zamieszkującej wschodnią część Siedmiogrodu w dzisiejszej Rumunii. Brama, ozdobiona wizerunkami pochodzącej z Węgier świętej Kingi i świętej Jadwigi Węgierskiej, jest symbolem przyjaźni polsko-węgierskiej, a przejście przez nią przynosi podobno szczęście. Warto spróbować!

Śladem mniejszości żydowskiej, która zamieszkiwała Stary Sącz jest zabytkowa synagoga, pełniąca funkcję biur i nie jest udostępniona do zwiedzania ani nie pełni funkcji religijnych, warto jednak przespacerować się ulicą Staszica sąsiadującą z rynkiem.

Muzeum Regionalne imienia Seweryna Udzieli

Bardzo interesującym miejscem w Starym Sączu jest Muzeum Regionalne z siedzibą w przyrynkowym charakterystycznym budynku, XVII wiecznym Domu na Dołkach. We wnętrzach prezentowane są trzy ekspozycje stałe. Pierwsza z nich poświęcona jest historii i kulturze miasta. W ramach wystawy prezentowane są obrazy, płaskorzeźby i rzeźby o tematyce dawnej sztuki religijnej, rzemiosło starosądeckie i życie społeczno-obyczajowe mieszkańców miasta. Osobna sala poświęcona jest dziedzictwu Lachów Sądeckich, grupy etnicznej zamieszkującej obszar Sądecczyzny.  Prezentowane są przedmioty codziennego użytku, przybory kuchenne oraz elementy ubioru. Ostatnia sala przybliża dorobek zasłużonych starosądeczan, jest miejscem pamięci narodowej i tradycji.

Druga z wystaw poświęcona jest twórczości znanej na całym świecie polskiej śpiewaczki operowej Ady Sari (właśc. Jadwigi Sayer), rodzinnie związanej ze Starym Sączem. Na ekspozycji prezentowane są fotografie artystki, pamiątki oraz kolekcja płyt gramofonowych.

Z kolei trzecia wystawa stała przybliża wybitną postać księdza prof. Józefa Tischnera, filozofa, etyka, teologa pochodzącego właśnie ze Starego Sącza. Na ekspozycji prezentowane są starosądeckie miejsca związane z księdzem, materiały archiwalne i fotografie poświęcone rodzinie, kolekcja książek autorstwa księdza profesora Tischnera. Przy muzeum działa także Towarzystwo Miłośników Starego Sącza, które podejmuje liczne inicjatywy edukacyjne oraz organizuje wydarzenia kulturalne.

Spoglądając na miasto z innej perspektywy

Warto zaplanować podczas zwiedzania także trochę dłuższy spacer, poza obręb ścisłego centrum, tak, aby uzyskać jeszcze szersze spojrzenie na miasto. Uroczysko Miejska Góra w Starym Sączu, zwane również Parkową Górą jest kompleksem komunalnych lasów położonym w otulinie Popradzkiego Parku Krajobrazowego wznoszącym się nad miastem od zachodu. To wzniesienie o wysokości 420 metrów nad poziomem morza, na które prowadzi kilka ścieżek pieszych i rowerowych. Walorem miejsca jest spokój płynący z otaczającego drzewostanu oraz od naturalnej fauny i flory otuliny parku. Jedną z głównych atrakcji jest ścieżka edukacyjna. Podążając ścieżką można podziwiać piękną panoramę miasta oraz dowiedzieć się wielu ciekawostek przyrodniczych i historycznych.

Polska jest piękna. Nie czekaj, ruszaj w drogę!