artykuły

przewodnik-po-polscePRZEWODNIK PO POLSCE
Reklama
Międzyrzecki Rejon Umocniony
  fot. Wikipedia Międzyrzecki Rejon Umocniony

Międzyrzecki Rejon Umocniony

Niezwykły, wspaniały zabytek - przykład sztuki fortyfikacji obronnych XX wieku. Zapraszamy na wyprawę do Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. To obowiązkowy punkt odwiedzin dla wszystkich miłośników historii, którzy akurat przebywają w województwie lubuskim.

Budowa fortyfikacji rozpoczęła się w 1936 r. W czasie II wojny światowej Niemcy wybudowali 106 żelbetonowych bunkrów, w tym 21 połączono siecią podziemnych tuneli o łącznej długości ponad 30 kilometrów i głębokości do 40 metrów. To prawdziwy labirynt tuneli, dworców kolejowych oraz hal. Wszystko zaś znajduje się pod ziemią.

Ten system fortyfikacji miał chronić wschodnią granicę Niemiec. Przez trzy dni, w styczniu 1945 r. zablokował marsz Armii Czerwonej na Berlin.

Obecnie to zaraz po Linii Maginota we Francji, najciekawszy kompleks obronny w Europie.

Międzyrzecki Rejon Umocniony rozciąga się na przestrzeni blisko 80 kilometrów pomiędzy Gorzowem Wielkopolskim a Zieloną Górą.

Po wojnie część obiektów była wykorzystywana przez wojsko. Wiele z nich zniszczono, aby pozyskać stal pancerną. W planach było także przeznaczenie części podziemi na magazyny odpadów radioaktywnych.

Podziemia Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego są największym i najważniejszym zimowiskiem nietoperzy w Polsce.

Co roku zimuje tam od 20 000 do 30 000 osobników należących do 12 gatunków. Jest to największa w Środkowej

Główną część fortyfikacji, udostępnioną turystom tworzą bunkry w rejonie Międzyrzecza. Są ze sobą połączone podziemnymi tunelami o długości ponad 30 kilometrów. Zwiedzanie odbywa się pod opieką przewodnika. Jedna z podziemnych tras turystycznych bierze początek w wsi Pniewo, inna zaczyna się koło miejscowości Boryszyn.

W Pniewie natomiast zlokalizowany jest skansen sprzętu wojskowego i pomieszczenia wystawowe. Zgromadzono w nich eksponaty związane z historią i przyrodą rejonu. Podziemną trasę stanowi główny korytarz, od którego odchodzą liczne odnogi.

Najatrakcyjniejszym zabytkiem jest obiekt bojowy o nazwie panzerwerk 717, jedyny który zachował się w całości. Wnętrza bunkra wypałniają zabytkowe eksponaty oraz historyczna scenografia z manekinami żołnierzy. Jak niegdyś wyglądały faktycznie te wnętrza możemy zobaczyć na licznych grafikach. Aż 30 metrów pod ziemią znajdowały się koszary oraz skład amunicji, elektrownia, wentylatory i sanitariaty.

Podziemia bunkra - turyści mają do wyboru kilka tras zwiedzania.

Trasa krótka to przejście trasą dydaktyczną, która prowadzi między innymi przez teren umocniony zębami smoka, mały schron bojowy, naziemną część panzerwerka 717, zejście około 30. metrów betonowymi schodami do zaplecza magazynowo-koszarowego z drezyną o napędzie ręcznym, dalej przejście podziemnym tunelem do panzerwerka 716, który stanowi końcowy etap wycieczki. Trwa ona około półtorej godziny. Godzinę dłużej zajmuje przejście trasą długą, prowadzącą dodatkowo do podziemnego dworca kolejki wąskotorowej.

Na wyprawę trasami specjalnymi, w zależności od wariantu, należy zarezerwować od czterech do ośmiu godzin. Wiodą one poprzez miejsca niedostępne w trakcie typowego zwiedzania. Tu zwiedzający muszą być wyposażeni w latarki z dodatkowymi bateriami, ciepłą odzież zabezpieczająca przed wilgocią i chłodem, wodoodporne obuwie, prowiant, napoje. Warto wiedzieć, że w podziemiach bunkrów panuje stała temperatura około 10 °C.

Zwiedzający mają do wyboru kilka tras uzależnionych możliwości turystów, czasu poświęcanego na zwiedzanie czy też wyposażenia jakim dysponują zwiedzający.

Do Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy oraz podziemnej trasy turystycznej Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego w miejscowości Pniewo, najlepiej dojechać drogą z Wrocławia do Szczecina. Niedaleko skrzyżowania autostrady A2 i drogi ekspresowej S3, jest zjazd w kierunku miejscowości Kaława. Parking koło muzeum jest bezpłatny.

Warto również odwiedzić miejscowość Lubrza. Tu znajdziemy wiele ciekawych i zróżnicowanych budowli fortecznych z czasów II Wojny Światowej. Można zwiedzić budowle podziemne jak i obiekty naziemne rozsiane po terenie całej gminy.  Dotrzeć można do nich pieszo lub rowerem.

Najciekawszym fragmentem fortyfikacji jest Podziemna Trasa Turystyczna MRU „Pętla Boryszyńska”. Obejmuje ona podziemne tunele i komory, schron wieży pancernej nr 3 (Pz. T. 3), północny A-Werk osłony baterii (A- Werk Nord).

Polska jest piękna. Nie czekaj, ruszaj w drogę!

Lokalizacja, kempingi w okolicy