ABC CARAVANINGU
Przyczepa kempingowa pełni funkcję naszego „domu na kółkach”, dlatego nic dziwnego, że podczas wyjazdów chcemy zabrać ze sobą wiele rzeczy potrzebnych na co dzień. W przeciwieństwie jednak do stałych ścian domu, możliwości załadunkowe przyczepy są ograniczone i nie wszystko, co chcielibyśmy mieć pod ręką, uda się zapakować. Co więcej, nieodpowiednie pakowanie przyczepy kempingowej może sprawić kierowcy niemiłą niespodziankę i wpłynąć negatywnie na bezpieczeństwo podróży. Osoby stawiające pierwsze kroki w caravaningu często mają wątpliwości związane z tym tematem, dlatego warto go jeszcze raz omówić.
Spis treści
Zanim zaczniemy rozważać, jak najlepiej zapakować przyczepę, najpierw musimy dokładnie ustalić jej aktualną wagę. Warto od razu zaznaczyć, że sprawdzenie masy własnej wpisanej w dokumentach pojazdu zwykle nie wystarczy, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z przyczepą nową czy używaną. W katalogach podawana jest zazwyczaj masa dla podstawowej wersji wyposażenia, a każdy dodatkowy element – taki jak markiza, akumulator, klimatyzacja czy mover – zmniejsza dostępną ładowność. Sama masa tych czterech udogodnień potrafi sięgać około 130 kg! Dlatego osoby podchodzące do tematu odpowiedzialnie powinny samodzielnie zważyć swoją przyczepę, najlepiej dla własnego bezpieczeństwa. Można to zrobić bez problemu w punktach skupu surowców wtórnych czy przy sprzedaży opału, gdzie dostępne są wagi samochodowe. Za symboliczną opłatą obsługa najczęściej nie odmawia i wystawia potwierdzenie z wynikiem ważenia. Odejmując uzyskany wynik od dopuszczalnej masy całkowitej zapisanej w dowodzie rejestracyjnym, łatwo sprawdzimy, ile jeszcze możemy załadować. Często bywa to zaskoczeniem – zwłaszcza w przypadku używanych przyczep, których historii nie znamy – gdy okazuje się, że do dyspozycji zostało nam na przykład jedynie 50 kg rezerwy.
Gdy już znamy faktyczną ładowność naszej przyczepy, warto podejść do pakowania z rozwagą, kontrolując zarówno ilość zabieranych rzeczy, jak i ich wagę. Nic nie stoi na przeszkodzie, by po spakowaniu przyczepy ponownie odwiedzić wagę samochodową – choć wystarczy, że będziemy ważyć każdą rzecz, którą zamierzamy umieścić w środku. Osobiście korzystam z prostej wagi wędkarskiej, która świetnie sprawdza się do kontroli masy butli gazowej, ale równie dobrze pozwala kontrolować wagę ubrań i butów przygotowanych przez drugą osobę. Jeżeli zależy nam na pełnej świadomości masy holowanej przyczepy, warto wybrać jedną z dwóch metod kontroli załadunku naszego mobilnego domu.
Przed zapakowaniem każdego przedmiotu warto dokładnie przemyśleć, czy naprawdę będzie on potrzebny podczas podróży przyczepą. Szczególnie gdy ilość wolnego miejsca jest już mocno ograniczona, należy rozważyć możliwość zamiany cięższych rzeczy na ich lżejsze odpowiedniki. Przykładowo, zamiast szklanych czy ceramicznych naczyń można wybrać te z melaminy, a stalową butlę gazową zastąpić mniejszą, wykonaną z kompozytu. Również zestawy krzeseł turystycznych ze stołem mogą różnić się wagą nawet o 15 kg. Mając świadomość masy przyczepy, już na etapie zakupów wyposażenia zwrócimy uwagę na wagę każdego produktu i rozważymy, czy warto poszukać lżejszego wariantu, który wcale nie musi być gorszej jakości.
Duża liczba schowków i szafek w przyczepie kempingowej często kusi, by pakować rzeczy bez większego planu, co może prowadzić do problemów.
Wielka przestrzeń pod łózkiem z przodu przczepy zachęca do pakowania, ale zbyt duży ciężar przyczyni się również do dużego nacisku na hak.
foto. Erwin Hymer Group/Dethleffs
Przede wszystkim najcięższe przedmioty najlepiej przewozić w samochodzie, co poprawia stabilność całego zestawu i zwiększa bezpieczeństwo jazdy. W samej przyczepie powinniśmy kierować się zasadą, by cięższe przedmioty umieszczać w dolnych schowkach oraz w pobliżu osi pojazdu. Jeśli ułożenie wnętrza nie pozwala na takie rozmieszczenie, starajmy się, by bagaże znalazły się możliwie najbliżej osi. Przenoszenie dużych ciężarów tylko na sam przód lub tył przyczepy jest niewskazane — w ten sposób łatwo stworzyć efekt „huśtawki”, który odczujemy szczególnie na nierównościach poprzecznych drogi.
Przeładowanie tyłu przyczepy jest wyjątkowo niebezpieczne — może powodować nawet ujemny nacisk na hak samochodu, a w sytuacji, gdy pojawi się czynnik destabilizujący (np. gwałtowny boczny podmuch wiatru), ciężar na końcu przyczepy znacząco pogarsza bezpieczeństwo jazdy i utrudnia zapanowanie nad zestawem, który może zacząć wężykować. Dlatego szczególną uwagę trzeba zwrócić na rowery transportowane na bagażniku zamontowanym na tylnej ścianie przyczepy, w odniesieniu do rozmieszczenia pozostałego ładunku.
Z kolei nadmierne obciążenie przodu przyczepy może prowadzić do szybkiego zużycia urządzenia najazdowego oraz, z powodu dużego nacisku na hak, utraty kontroli nad kierowaniem samochodem. Choć wskazuję tu na sytuacje skrajne, to niestety na drogach nie brak widoku zestawów, których tylne koła są zanurzone w nadkolach, a dyszel przyczepy niemal ociera się o asfalt. Takie „złamane” zestawy to czasem wynik słabego zawieszenia, ale częściej problem wynika z błędów w rozmieszczeniu bagaży — zbyt duży ciężar na końcu auta i brak kontroli nad obciążeniem przodu przyczepy.
Szafki wiszące pod sufitem przyczepy przeznaczmy wyłącznie na lekkie przedmioty. Idealnie nadają się one do przechowywania ubrań, dzięki czemu każdy z domowników może mieć swoją własną półkę. Konstrukcja szafek nie jest dostosowana do dużych obciążeń podczas jazdy, a drzwiczki nie zawsze mają zabezpieczenia przed przypadkowym otwarciem, co grozi wypadnięciem ciężkich pakunków na podłogę w trakcie jazdy lub gwałtownego hamowania. W kuchni korzystajmy z mebli zgodnie z ich przeznaczeniem: najcięższe rzeczy umieszczajmy na dole, a w górnych szafkach chowajmy lżejsze przedmioty.
Jeśli szafki nie są przeciążone, bez problemu pomieszczą naczynia z melaminy czy produkty suche. Rzeczy wymagające niższej temperatury, tak jak w domu, przechowujmy w lodówce — pamiętajmy jednak, by na czas jazdy zabezpieczyć jej drzwiczki przed otwarciem.
Korzystanie z udogodnień, jakie oferuje wyposażenie przyczepy kempingowej podczas podróży, stanowi jedną z jej największych zalet. Oprócz możliwości noclegu, istotne jest także podgrzewanie posiłków w trakcie postoju czy korzystanie z własnej toalety – to niewątpliwe atuty mobilnego domu. Zdarza się, że konieczne będzie umycie rąk po drobnych naprawach samochodu lub opłukanie owoców dzieciom, co generuje potrzebę posiadania wody na pokładzie. Nie zalecam jednak napełniania zbiornika do pełna, ponieważ taka ilość zwykle nie będzie potrzebna, a dodatkowy ciężar może negatywnie wpływać na ładowność. Na krótkich trasach to trochę jak „wożenie drzewa do lasu”. Jeśli zbiornik znajduje się z przodu przyczepy, każdy dodatkowy litr zwiększa nacisk na hak samochodu. W mojej przyczepie zbiornik został zamontowany właśnie w tym miejscu, dlatego na podróż zabieram tylko 10 litrów wody – to ilość, która w pełni zaspokaja nasze potrzeby. Oczywiście każdy powinien indywidualnie ocenić, ile wody rzeczywiście potrzebuje, ale warto dwa razy się zastanowić, zanim zdecydujemy się na większy zapas. Jeśli planujemy dłuższą trasę i zbiornik znajduje się centralnie, a rezerwa wagowa pozwala na większą ilość, można rozważyć zabranie dodatkowej wody.
Każdy właściciel pojazdu powinien znać dopuszczalne obciążenie pionowe swojego samochodu, czyli maksymalny nacisk, jaki zaczep przyczepy może wywierać na hak, określony przez producenta. Informacje te można znaleźć na tabliczce lub naklejce, umieszczonej często na klapie bagażnika. Dodatkowo istotne jest maksymalne obciążenie urządzenia najazdowego przyczepy, oznaczone literą „S”, widoczne na tabliczce znajdującej się na samym urządzeniu najazdowym, a nie na poszyciu przyczepy.
Należy upewnić się, że ani wskazane przez producenta limity z samochodu, ani z przyczepy nie zostaną przekroczone. W praktyce wartość dopuszczalnego nacisku na hak samochodu jest zwykle niższa niż limit urządzenia najazdowego przyczepy i to do niej trzeba się stosować. Przykład: jeśli samochód ma maksymalny nacisk na hak wynoszący 75 kg, a urządzenie najazdowe przyczepy dopuszcza 100 kg, nie wolno przekroczyć nacisku 75 kg. Dobrą zasadą jest pakowanie przyczepy tak, by utrzymać nacisk na hak blisko wartości maksymalnej – wielu kierowców potwierdzi, że w takiej konfiguracji zestaw prowadzi się stabilniej. O konsekwencjach zbyt małego nacisku na hak była mowa wcześniej, a na podkreślenie znaczenia tego parametru wskazuje fakt, że jego minimalna wartość została określona w § 3 ust. 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. dotyczącego wymagań technicznych pojazdów i ich wyposażenia.
Minimalne statyczne obciążenie pionowe urządzenia sprzęgającego nie może być mniejsze niż 4% dopuszczalnej masy ciągniętej i mniejsze niż 25 kg, przy czym producent pojazdu podaje w instrukcji obsługi następujące dane:
1) maksymalne obciążenie urządzenia sprzęgającego;
2) miejsce mocowania tego urządzenia do konstrukcji pojazdu;
3) maksymalną odległość punktu sprzęgnięcia od osi tylnej pojazdu.
Kwestia prawidłowego obciążenia haka oraz jego dokładnego pomiaru to zagadnienie niezbyt trudne. Najprostszym sposobem jest użycie wagi łazienkowej i kawałka listwy, której jeden koniec wkładamy w gniazdo zaczepu, drugi stawiamy na wadze. Rynek oferuje oczywiście sporo wag do tej czynności, zatem chcąc na bieżąco i wygodnie kontrolować swój zestaw, można w taki sprzęt zainwestować. Ważnym jest, aby podczas wykonywania pomiaru, zaczep przyczepy był na tej samej wysokości co kula haka. Rzecz pozornie błaha, ale rozrzut w wynikach pomiaru jest znaczny.
Wierzę, że powyższe wskazówki pozwoliły wyjaśnić najważniejsze aspekty dotyczące pakowania przyczepy oraz pokazać, jak istotnie wpływa to na stabilność i bezpieczeństwo podczas jazdy. Temat ten jest bardzo szeroki, ponieważ każdy zestaw – samochód z przyczepą – ma własne specyficzne parametry oraz zachowuje się inaczej na drodze. Niezależnie jednak od konfiguracji, zawsze należy zadbać o właściwe rozłożenie ciężaru oraz solidne zabezpieczenie przewożonych rzeczy, aby nie przemieszczały się podczas jazdy.
