ABC CARAVANINGU
Osoby, które mają za sobą wiele tysięcy kilometrów przejechanych z przyczepą campingową, zwykle posiadają już bogate doświadczenie i wiedzę w tym zakresie. Montaż dodatkowych lusterek staje się dla nich rutynową czynnością, nie wymagającą dłuższego zastanowienia. Z obserwacji naszej internetowej społeczności wynika jednak, że temat lusterek często powraca w pytaniach: czy lusterka do przyczepy są one w ogóle obowiązkowe, a jeśli tak, to jakie modele warto wybrać? Ponieważ coraz więcej osób rozpoczyna swoją przygodę z caravaningiem, warto co jakiś czas zebrać najważniejsze informacje i przedstawić je w skrócie.
Spis treści
Warunki, jakie powinny zostać spełnione określono w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przyjrzyjmy się zapisom, w których mowa o holowaniu przyczepy:
§ 11. 1 Pojazd samochodowy wyposaża się̨:
5) w lusterka albo równoważne inne urządzenia do widzenia pośredniego typu kamera-monitor zapewniające kierującemu niezbędną dla bezpieczeństwa ruchu widoczność do tyłu:
a) co najmniej jedno lusterko zewnętrzne po lewej stronie pojazdu - w odniesieniu do samochodu osobowego i motocykla, z zastrzeżeniem lit. b,
b) co najmniej dwa lusterka zewnętrzne, jedno po lewej i jedno po prawej stronie pojazdu - w odniesieniu do pozostałych pojazdów oraz do samochodu osobowego ciągnącego przyczepę i samochodu osobowego, w którym lusterko wewnętrzne nie zapewnia dostatecznej widoczności do tyłu,
c) wewnętrzne - w odniesieniu do samochodu osobowego,
stosuje się do pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 maja 2004 r.,
5d) w lusterka zewnętrzne zapewniające pełną widoczność do tyłu z miejsca kierowcy, na czas przejazdu - w odniesieniu do pojazdu silnikowego ciągnącego przyczepę o szerokości większej niż szerokość pojazdu ciągnącego;
Przepis ten jest jasny i nie powinien budzić wątpliwości. Warto jednak zwrócić uwagę na kwestię szerokości samochodu oraz przyczepy. Sprawdźmy zatem, co dokładnie mówi wspomniane Rozporządzenie w tej sprawie.
§ 2. 2. Szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13 i 13a, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m.
Natomiast w załączniku nr 6 Warunki szczegółowe dotyczące świateł zewnętrznych pojazdu samochodowego i przyczepy w § 1. Ust 4 czytamy:
Boczny obrys pojazdu oznacza płaszczyznę równoległą do podłużnej płaszczyzny symetrii pojazdu, przechodzącą przez najdalej wysunięty punkt na zewnątrz pojazdu, z wyjątkiem lusterek, świateł bocznych i elementów elastycznych (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).
Przytoczony zapis precyzyjnie określa, czym jest boczny obrys pojazdu – chodzi o to, że podczas sprawdzania, czy samochód jest szerszy od przyczepy, należy mierzyć jego szerokość bez uwzględniania lusterek. Czy zatem oznacza to, że zawsze, gdy samochód jest węższy niż holowana przyczepa, powinniśmy obowiązkowo zamontować dodatkowe lusterka?
Nie należy interpretować tego przepisu w sposób dosłowny. Kluczowe jest całościowe podejście do regulacji. Producent zobowiązany jest do wyposażenia pojazdu w odpowiednie lusterka, które spełniają określone wymogi, lecz w sytuacji, gdy holujemy przyczepę szerszą od samochodu, obowiązek zapewnienia pełnej widoczności do tyłu spoczywa na kierowcy. W praktyce osoby prowadzące samochody dostawcze lub większe auta terenowe rzadko montują dodatkowe lusterka podczas holowania przyczepy. Wynika to z faktu, że np. Fiat Ducato o szerokości 2050 mm, dzięki dużej rozpiętości fabrycznych lusterek, może zapewnić wymaganą widoczność do tyłu nawet podczas ciągnięcia przyczepy o szerokości 2300 mm.
Podsumowując, obowiązek zapewnienia pełnej widoczności do tyłu podczas holowania przyczepy spoczywa na kierowcy – niezależnie od tego, czy wykorzysta do tego dodatkowe lusterka, czy wystarczą fabryczne o odpowiedniej szerokości.Rynek oferuje duży wybór lusterek do holowania przyczepy. Spory jest także rozrzut cenowy. Ważnym jest, aby uchwyt kupowanych lusterek był dopasowany do kształtu i obudowy lusterek samochodu, zapewniając tym samym ich bezpieczne połączenie i stabilność w trakcie jazdy. Szukając idealnie dopasowanych lusterek do swojego auta, szybko natrafimy np. na produkty marki Emuk, które oferują specjalne modele dedykowane do konkretnych samochodów.
Lusterka dedykowane Emuk do konkretnego modelu samochodu. Idealne dopasowanie i łatwość montażu. Foto Dariusz Jajko.
To rozwiązanie jest bardzo praktyczne i wygodne, ponieważ takie lusterka świetnie pasują do obudowy oryginalnego lusterka, nie powodując zarysowań lakieru. Jednakże zaleta dedykowanych lusterek może okazać się jednocześnie wadą – po zmianie samochodu zazwyczaj nie można ich już użyć w nowym pojeździe. Cena również bywa istotną przeszkodą, choć i lusterka uniwersalne potrafią być kosztowne. Mimo tych ograniczeń, dedykowane lusterka znajdują swoich zwolenników, zwłaszcza wśród osób planujących dłuższą eksploatację danego samochodu.
Oferta lusterek uniwersalnych jest naprawdę szeroka. Chociaż może się to wydawać atrakcyjne, przed zakupem konkretnego modelu warto znaleźć możliwość przymierzenia go do własnego samochodu. Niekiedy okazuje się, że uchwyt uniwersalnego lusterka nie pasuje pomiędzy obudowę a krawędź lusterka samochodowego. Dodatkowym wyzwaniem mogą być mocno zaokrąglone kształty obudowy. Mimo że zdjęcia producenta prezentują się obiecująco, najlepiej jest sprawdzić dopasowanie przed zakupem – niekoniecznie w sklepie, dobrym miejscem może być zlot caravaningowy, gdzie uczestnicy często dysponują różnorodnymi lusterkami uniwersalnymi. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na marki takie jak Milenco, Reich czy wspomniany wcześniej Emuk. Jeśli chodzi o kształt, rozmiar i możliwości dopasowania, wybór jest naprawdę duży.
Mocowanie lusterek Milenco jest bardzo popularne. Daje bardzo duże możliwości dopasowania do obudowy lusterek samochodu. Foto Tomasz Skup
Na zdjęciu powyżej przedstawiony jest popularny sposób montażu lusterek Milenco na obudowie lusterka samochodowego. Podobne rozwiązania oferują również Reich Speed Fix.
Lusterka Reich Excellent to również bardzo popularne rozwiązanie. Foto Tomasz Skup.
Przyssawki pomagają w utrzymaniu pasków i mają zapobiegać zsuwaniu się. Foto Tomasz Skup.
Jeśli żaden z powyższych sposobów mocowania nie sprawdzi się w naszym samochodzie, warto rozważyć lusterka montowane na paskach lub gumkach. W tej kategorii wyróżnia się model Reich Excellent, który cechuje się dużą możliwością regulacji, pozwalającą na dopasowanie do większości kształtów lusterek samochodowych. Dodatkowe przyssawki na paskach okalających lusterko gwarantują jeszcze lepsze i stabilniejsze zamocowanie na pojeździe. Choć nie każdemu może odpowiadać taki sposób montażu lub efekt wizualny, jest to jedno z najczęściej wybieranych lusterek uniwersalnych. Użytkownicy cenią je zwłaszcza za minimalne wibracje podczas jazdy.
Podczas zakupu pierwszych lusterek do holowania łatwo przeoczyć ważny aspekt, jakim jest typ szkła zastosowanego w lusterku. Warto więc zwrócić uwagę na oznaczenia Convex lub Flat w specyfikacji wybranego modelu.
Lusterka Convex mają lekko wypukłą powierzchnię, dzięki czemu pozwalają zobaczyć większy obszar za pojazdem. Trzeba jednak pamiętać, że w zależności od producenta mogą mniej lub bardziej zniekształcać odbicie i utrudniać ocenę odległości, dlatego warto poćwiczyć korzystanie z nich. Z kolei lusterka typu Flat, czyli płaskie, zapewniają naturalny, niezniekształcony obraz – podobny do tego, który widzimy w fabrycznych lusterkach samochodu. Wybór odpowiedniego szkła może być niełatwy, dlatego dobrze jest zasięgnąć opinii znajomych lub przetestować kilka modeli przed zakupem.
Przykład mojego odbicia w sąsiadujących ze sobą lusterkach ze szłem Convex po lewej i szkłem Flat po prawej. Foto. Marcin Turko
Bez wątpienia jednym z kluczowych kryteriów jest szerokość przyczepy. Należy pamiętać, że na rynku dostępne są lusterka o różnych rozmiarach oraz z ramionami o zróżnicowanej długości. Osoby holujące przyczepy o szerokości 250 cm powinny szczególnie zainteresować się lusterkami oznaczonymi jako XXL.
Im większe i cięższe jest zamontowane lusterko dodatkowe, tym większy nacisk oddziałuje na fabryczne lusterko samochodu. Zdarza się, że podczas mijania szybko jadącej ciężarówki słabszy mechanizm składania lusterka samochodowego nie wytrzymuje i oba lusterka – zarówno oryginalne, jak i dodatkowe – samoczynnie się składają. Regularnie kontroluj sposób mocowania lusterek i monitoruj ich stan w trakcie jazdy. W sytuacji, gdy lusterko dodatkowe odczepi się podczas podróży, szkło prawdopodobnie nie będzie już nadawać się do użytku, a ponadto może to stanowić poważne zagrożenie na drodze. Dbaj o prawidłowe ustawienie lusterek, by zapewnić sobie jak najlepszą widoczność w czasie jazdy. Za każdym razem, po zamontowaniu, zapięciu i ustawieniu zestawu, upewnij się, że pole widzenia jest odpowiednie. Zawsze warto mieć przy sobie materiał lub chusteczkę do czyszczenia dodatkowych lusterek. W przeciwieństwie do fabrycznych, nie mają one funkcji podgrzewania, przez co są bardziej podatne na parowanie i gromadzenie się wilgoci.
Zjawisko kondensacji dosyć często pojawia się w dodatkowych lusterkach. Foto Tomasz Skup.
Zwróć także uwagę, aby w przypadku elektrycznie składanych lusterek samochodowych dodatkowe lusterka nie zahaczały o karoserię pojazdu. Czasem wystarczy zmienić sposób lub miejsce mocowania, by uniknąć takiej sytuacji.
Po złożeniu lusterek samochodu, te dodatkowe nie dotykają nadwozia. Foto Tomasz Skup
Lusterko nie zawsze musi być montowane na jego górnej krawędzi – przy modelach uniwersalnych często lepszym rozwiązaniem może okazać się mocowanie do dolnej krawędzi lustra, co dodatkowo minimalizuje ryzyko porysowania lakieru.
Mocowanie lusterek do dolnej, prostej krawędzi niekiedy daje lepsze rezultaty. Foto. Marcin Turko
Płaski uchwyt i zaokrąglona obudowa lusterka samochodu nie zawsze zapewniają dobre połączenie, dlatego warto rozważyć montaż do dolnej krawędzi. Foto Marcin Turko
Dodatkowe lusterka często wpadają w drgania, ale nie zawsze jest to wyłącznie ich wina – za powstawanie drgań mogą odpowiadać również fabryczne lusterka samochodowe. Dlatego szukając sposobu na poprawę komfortu jazdy, warto skontrolować oba elementy, zamiast zrzucać winę tylko na lusterka dodatkowe.
W skrócie – dobrze dobrane i zamontowane lusterka do przyczepy to podstawa, jeśli chcesz mieć spokojną głowę podczas jazdy. Regularnie zerknij, czy wszystko trzyma się na swoim miejscu, utrzymuj szkło w czystości i ustaw lusterka tak, żeby nic Cię nie zaskoczyło na trasie. Poświęć chwilę na sprawdzenie, jakie opcje są dostępne, dopasuj je do swojego auta i stylu podróżowania – to naprawdę się opłaca. Widoczność to klucz do bezpieczeństwa, więc nie warto jej lekceważyć!
