DOBRZE WIEDZIEĆ
Podróżowanie kamperem lub z przyczepą kempingową oznacza nie tylko wolność i niezależność, ale także komfort wypoczynku na łonie natury. Jednym z kluczowych elementów wyposażenia, który znacząco podnosi wygodę biwakowania, jest markiza. Chroni przed słońcem i deszczem, tworząc przyjemną przestrzeń do relaksu przed pojazdem. W artykule porównujemy dwa typy markiz: kasetowe i workowe, analizując ich cechy, sposób użytkowania, zalety i wady.
Markiza kasetowa to zaawansowane rozwiązanie, w którym tkanina i mechanizm zwijania są schowane w aluminiowej kasecie montowanej do ściany lub dachu pojazdu. Rozwijanie i zwijanie odbywa się za pomocą korby lub opcjonalnie silnika elektrycznego. Wysuwane ramiona utrzymują tkaninę w odpowiednim miejscu i zarazem służą do jej naprężenia. Popularnymi producentami markiz kasetowych są Thule, Fiamma i Dometic. Thule oferuje markizy o długościach 192–600 cm. Ponadto markizy różnią się między sobą szerokością i kolorami wysuniętej tkaniny oraz wagą. Różnice są spore – w przypadku wspomnianych długości jest to odpowiednio 14,2 kg i 57,4 kg. Markizy kasetowe o długości 400 cm, które są najczęściej instalowane do klasycznych kamperów półzintegrowanych o długości 700–750 cm, wraz z zestawem montażowym będą ważyły 32–38 kg.
Montaż markizy kasetowej wymaga profesjonalnego podejścia do instalacji, warto zatem zlecić to fachowcom, którzy znają się na takich usługach, zwłaszcza gdy pojazd jest objęty gwarancją producenta. Trzeba mieć również świadomość, że montaż markizy kasetowej niesie za sobą większy ciężar, co należy wziąć pod uwagę przy czasem niewielkiej ładowności pojazdu. Obsługa markizy kasetowej jest komfortowa dzięki możliwości rozwijania za pomocą korby lub napędu elektrycznego. Kaseta również zabezpiecza w pewien sposób tkaninę przed wpływem warunków atmosferycznych. Jej budowa w porównaniu do workowej jest o wiele bardziej skomplikowana i dość podatna na uszkodzenia konstrukcji aluminiowej np. podczas silnego wiatru. Z reguły niezastosowanie pasów sztormowych lub ich zerwanie w trakcie nawałnicy niesie za sobą spore koszty naprawy.
Pasy sztormowe to nieodłączny element każdej markizy, niezależnie od pogody
Markiza workowa to prostsza i tańsza alternatywa. Składa się z tkaniny zwiniętej w specjalny worek, który montuje się w listwie przedsionkowej pojazdu, tzw. likszparze. Rozkładanie polega na rozsunięciu zamków błyskawicznych worka, odpięciu pasków i ręcznym rozwinięciu markizy. Następnie trzeba rozstawić maszty i ramionami naciągnąć tkaninę. Jedynym sztywnym elementem jest aluminiowa rura, na którą nawinięta jest tkanina markizy. Wewnątrz niej złożone są maszty i ramiona markizy.
Popularne wśród tego typu markiz są również wyroby firm Fiamma, Thule i Dometic. Przykładowo Fiamma produkuje swoje markizy workowe CaravanStore/XL o długościach 190–550 cm. Ten włoski producent oferuje w nich tkaniny w kolorach Royal Grey i Royal Blue. A co z wagą? Różnice między kasetowymi a workowymi modelami są znaczne, oczywiście na korzyść workowych. Przykładowo markiza o długości 190 cm waży 6 kg, a przy 550 cm długości już 16,9 kg.
Warto zwrócić uwagę na długości markiz workowych. W przypadku Thule Omnistor 1200 oferta zawiera modele przeważnie różniące się od siebie długością 25 cm. Większość propozycji od Fiammy ma różnice między 30 cm a 50 cm. Chcąc maksymalnie wykorzystać prostą linię likszpary, warto przeanalizować wszystkie oferty. Należy też wziąć poprawkę na te wymiary, ponieważ symbol markizy np. Fiamma CaravanStore XL 310 nie mówi dokładnie o tym, jaką ma ona długość. W przypadku modelu 310 worek ma 316 cm, a tkanina markizy – 284 cm.
Markiza workowa z dopiętymi akcesoriami może tworzyć zamkniętą przestrzeń tak jak przedsionek
Markizę workową można zamontować samodzielnie, ale w związku z koniecznością rozwinięcia w tym celu tkaniny lepiej, gdy robią to dwie osoby. Jedna podtrzymuje tkaninę, druga w tym czasie wciąga kedrę worka w listwę/likszparę. Po zamontowaniu należy worek zabezpieczyć dostarczanymi w zestawie ogranicznikami. Z markizą workową na przyczepie kempingowej można się poruszać po drogach. Worek ma gumowe odbojniki, dzięki czemu wpływ na poszycie ściany jest minimalny, choć trzeba przyznać, iż zdarza się tego typu markizie zawinąć na dach. Zdarzyło mi się to jeden raz i do dziś nie wiem w jakich okolicznościach. Obsługa markizy workowej polega na ręcznym rozwijaniu i zwijaniu, co może być nieco bardziej czasochłonne, ale wymaga również dobrej kondycji, aby sprawnie zwinąć i zabezpieczyć całość w worku. Przy przyczepie o wysokości ok. 265 cm raczej nie obędzie się bez stopnia, aby sięgnąć tak wysoko. Tego typu markizy przeznaczone są głównie do przyczep kempingowych. W kamperach z uwagi na wysokość pojazdu oraz często brak odpowiedniej listwy montażowej zwykło się instalować markizy kasetowe.
Konstrukcja markizy składa się z licznych elementów wykonanych z aluminium oraz tworzyw sztucznych. Należy zachować ostrożność podczas jej użytkowania, ponieważ dość łatwo o uszkodzenia
Absolutną koniecznością jest stosowanie pasów sztormowych i to niezależnie od aktualnie panujących warunków atmosferycznych. Zadaniem pasów jest stabilizacja konstrukcji i zapewnienie utrzymania masztów w odpowiedniej pozycji podczas podmuchów wiatru. Kluczową rolę pełnią tu również dobre śledzie. Z pasami sztormowymi jest trochę jak z mlekiem na gazie. Wystarczy się odwrócić i mleko ucieka z garnka, prawda? Podobnie, jeśli nie założymy pasów sztormowych w piękny, słoneczny dzień, okazuje się nierzadko, że znienacka pojawił się wiatr i szkody w postaci uszkodzonych elementów markizy, a nawet poszycia pojazdu są wówczas gwarantowane.
Markizy workowe oraz kasetowe można dodatkowo wyposażyć w ścianki boczne i przednie, co pozwala stworzyć namiastkę przedsionka przy kamperze lub przyczepie. Takie rozwiązanie nie tylko zwiększa funkcjonalność przestrzeni użytkowej, ale również zapewnia lepszą ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ponadto w przypadku markiz możemy zamontować zasłony przeciwsłoneczne, które dość dobrze chronią przed intensywnym słońcem.
Markiza kasetowa, w tym przypadku dachowa, może być również bazą do budowy namiastki przedsionka. Wybór ścian bocznych i przednich jest spory
Warto podkreślić, że usterki markiz spowodowane nieostrożnością użytkownika lub nagłymi podmuchami wiatru są niestety dość powszechne. Na szczęście każdy szanujący się producent oferuje szeroki wybór części zamiennych, które są dostępne w dobrych sklepach z akcesoriami, co pozwala sprawnie wymienić uszkodzone elementy i przywrócić pełną funkcjonalność markizy. Warto wspomnieć, że markizy kasetowe to nieco bardziej złożone konstrukcje, które wymagają zwykłej konserwacji elementów ruchomych, ale wraz z upływem czasu i gdy będą wystawione na różne warunki atmosferyczne, może się zdarzyć, że będą sprawiać pewne problemy, np. z precyzyjnym domykaniem. W takich sytuacjach konieczna może być regulacja mechanizmu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie i szczelność markizy. Aby zachowała ona swoje walory przez długi czas, należy regularnie ją pielęgnować. Przed czyszczeniem warto delikatnie usunąć z tkaniny resztki piasku i igieł, a następnie przemyć ją ciepłą wodą z dodatkiem łagodnego środka, takiego jak płyn do naczyń, mydło w płynie czy płyn do prania delikatnych tkanin. Dobrze sprawdzą się także specjalistyczne preparaty przeznaczone do markiz, np. Thule PVC Cleaner. Po umyciu trzeba dokładnie spłukać tkaninę wodą i starannie ją wysuszyć. Podczas pielęgnacji należy unikać silnych detergentów, nie zaleca się również szorowania oraz intensywnego pocierania tkaniny. Ważne jest, by nie zwijać markizy, gdy jest mokra, ponieważ grozi to pojawieniem się pleśni. Jeśli zajdzie taka konieczność, należy pamiętać, aby ją jak najszybciej rozwinąć i wysuszyć.
Podsumowując, wybór markizy zależy przede wszystkim od indywidualnych potrzeb i oczekiwań użytkownika. Zarówno modele workowe, jak i kasetowe oferują konkretne zalety, ale również wiążą się z pewnymi ograniczeniami. Pamiętając o odpowiednich dodatkach, takich jak pasy sztormowe czy zwiększające funkcjonalność dodatkowe ścianki, można znacząco zwiększyć bezpieczeństwo oraz komfort korzystania z markizy. Dobrze dobrana i wyposażona markiza jest praktycznym elementem każdego pojazdu kempingowego, chroniąc przed kaprysami pogody i zapewniając wygodną przestrzeń niezależnie od warunków.
Marcin Turko
Artykuł pochodzi z numeru 1 (127) 2026 r. magazynu „Polski Caravaning”.
Chcesz być na bieżąco? Zamów prenumeratę – teraz jeszcze taniej i szybciej.
