DOBRZE WIEDZIEĆ
Wielu użytkowników uważa, że manometr na reduktorze gazu wskazuje poziom napełnienia butli gazowej – podobnie jak wskaźnik poziomu paliwa w samochodzie. Użytkownicy często zakładają, że wskazówka manometru informuje o ilości gazu płynnego pozostałego w butli. Jest to jednak błędne przekonanie, bo podstawowym zadaniem manometru jest pokazywanie ciśnienia wstępnego na reduktorze..
Manometr wskazuje tzw. ciśnienie wstępne na reduktorze, czyli ciśnienie gazu, które przepływa z butli gazowej do reduktora na jego wejściu. Mówiąc prościej, ciśnienie to pozostaje stałe tak długo, jak długo w butli znajduje się gaz płynny.
Dopiero gdy nie ma już gazu płynnego w butli do odparowania, ciśnienie spada bardzo gwałtownie. Powinno ono z reguły wynosić – w zależności od temperatury zewnętrznej – około 6 barów. Gdy ciśnienie w butli spada, wskazówka manometru bardzo szybko wędruje z wartości około 6 barów w kierunku 0, a nie stopniowo wraz z ubytkiem gazu w butli, jak to się dzieje ze wskaźnikiem poziomu paliwa w samochodzie. Dlatego na podstawie wskazań manometru nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dotyczących poziomu napełnienia butli.
Jeśli w butli pozostaje wystarczająca ilość skroplonego gazu, z którego może powstać poduszka gazowa, ciśnienie pozostaje zazwyczaj stabilne – niezależnie od tego, czy butla jest w połowie pełna, czy prawie pusta. Dopiero po całkowitym odparowaniu gazu płynnego ciśnienie natychmiastowo spada. Z fizycznego punktu widzenia nie jest możliwe ciągłe wskazywanie poziomu napełnienia na podstawie panującego ciśnienia w butli.
Otóż niekoniecznie. Niektóre manometry mają dwie wskazówki: czarną i czerwoną. Czarna wskazuje rzeczywiste ciśnienie, natomiast czerwoną można ustawić ręcznie, obracając szkło manometru. Używa się jej do kontroli szczelności, a nie do odczytu poziomu gazu.
Często nie jest to błąd, ale normalny efekt pod koniec fazy poboru, gdy poziom napełnienia butli gazowej zbliża się do końca. Dopóki gaz płynny paruje, ciśnienie pozostaje stałe. Jednak gdy nie ma już gazu płynnego, ciśnienie w komorze gazowej gwałtownie spada. Wskaźnik przesuwa się wtedy szybko w lewo – co bywa mylnie interpretowane jako nagła utrata ciśnienia, choć jest to zjawisko całkowicie naturalne.
Nawet jeśli manometr nie wskazuje poziomu napełnienia butli gazowej, pełni on ważną funkcję – przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa i kontroli działania instalacji gazowej. Jeśli ciśnienie jest wyraźnie niskie, mimo że butla jest pełna, może to wskazywać na problem. Nagły spadek ciśnienia może również wskazywać na nieszczelność lub inne usterki, np. gdy dochodzi do spadku ciśnienia przy zamkniętej armaturze. Manometr umożliwia także przeprowadzenie kontroli szczelności.
Można więc śmiało orzec, że manometr na reduktorze ciśnienia jest ważnym przyrządem kontrolnym. Pokazuje on aktualne ciśnienie gazu, a nie poziom napełnienia butli. Dopóki gaz płynny w butli paruje, ciśnienie pozostaje stałe. Dopiero po opróżnieniu butli ciśnienie spada. Manometru należy zatem używać do kontroli szczelności, a nie do wskazywania poziomu napełnienia. Do tego celu stosuje się precyzyjniejsze metody takie jak wagi, czujniki lub systemy cyfrowe.
Czy manometr pokazuje, na ile butla jest pełna?
Nie. Manometr mierzy ciśnienie w komorze gazowej butli, a nie poziom napełnienia. Dopóki w butli znajduje się gaz płynny, ciśnienie pozostaje w większości przypadków stałe – niezależnie od tego, w jakim stopniu jest ona napełniona.
Dlaczego czerwona wskazówka wskazuje zero, mimo że gaz nadal wypływa?
Czerwona wskazówka służy do sprawdzania szczelności, ale nie wskazuje aktualnego ciśnienia. Ciśnienie wskazuje wyłącznie czarna wskazówka.
Co oznacza wskazanie „0” na manometrze?
Ciśnienie równe zeru może wskazywać na pustą butlę, ale także na problemy techniczne, takie jak zamarznięta lub uszkodzona armatura, zablokowany zawór lub przerwany dopływ gazu. Przyczyną może być również uszkodzony manometr.
Czy istnieją reduktory gazu z prawdziwym wskaźnikiem poziomu napełnienia?
Nie. Reduktory ciśnienia z wbudowanym manometrem wskazują wyłącznie ciśnienie w butli. Wskaźnik poziomu napełnienia wymaga dodatkowych systemów pomiarowych takich jak wagi, czujniki ultradźwiękowe lub wskaźniki elektroniczne.
Artykuł pochodzi z numeru 6 (126) 2025 r. magazynu „Polski Caravaning”.
Chcesz być na bieżąco? Zamów prenumeratę – teraz jeszcze taniej i szybciej.
